KNM thema 7
Staatsinrichting en rechtsstaat
Democratie, de regering en het parlement, verkiezingen en grondrechten. Op het KNM-examen krijgt u ongeveer 5 vragen over dit thema.
Lessen over dit thema
0 van 2 lessen klaar
Wat moet u weten?
De wet beschrijft per thema wat u moet weten en kunnen. Dit heten de eindtermen. Voor staatsinrichting en rechtsstaat zijn dat deze onderwerpen:
- Democratie, macht en verkiezingen (eindterm 7.1: "Zich verdiepen in hoe de Nederlandse democratische rechtsstaat is ingericht")
- Grondrechten en belangrijke wetten (eindterm 7.2: "Kennen van enkele belangrijke wettelijke bepalingen")
Bron: Regeling inburgering 2021, bijlage 2 (eindtermen KNM), thema 7.
Op het examen staan de vragen over dit thema bij elkaar. Hoe het hele examen werkt, leest u op het KNM-examen uitgelegd. Oefen alle thema's samen in het gratis oefenexamen.
Oefen dit thema
14 gratis vragen. Met een pas oefent u alle 50 vragen van dit thema.
Staatsinrichting en rechtsstaat
Fatima kijkt naar het nieuws over de regering. Zij ziet Rob Jetten. Wat is Rob Jetten?
Oefenvragen Staatsinrichting en rechtsstaat met antwoord
Kies eerst zelf een antwoord. Klik dan op "Laat het antwoord zien".
1.Fatima kijkt naar het nieuws over de regering. Zij ziet Rob Jetten. Wat is Rob Jetten?
- A.De minister-president
- B.De Koning
- C.De burgemeester van Den Haag
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: A. De minister-president
Rob Jetten is sinds februari 2026 minister-president. De minister-president is voorzitter van de ministerraad. Hij geeft leiding aan de ministers.
2.Jan leest de krant. De Tweede Kamer stemt voor een nieuwe wet. Wie moet het wetsvoorstel daarna nog goedkeuren?
- A.De gemeenteraad
- B.De Eerste Kamer
- C.De rechter
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: B. De Eerste Kamer
Het parlement heeft twee Kamers. Na de Tweede Kamer gaat een wetsvoorstel naar de Eerste Kamer. Pas als de Eerste Kamer het goedkeurt, wordt het een wet.
3.Sanne wil zwemmen in een meer. Zij wil weten of het water schoon is. Welke overheid zorgt voor schoon zwemwater?
- A.De gemeente
- B.Het Rijk
- C.De provincie
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: C. De provincie
Rijk, provincies en gemeenten hebben elk eigen taken. De provincie zorgt voor schoon zwemwater. De provincie legt ook provinciale wegen en fietspaden aan.
4.Piet is Nederlander en woont in Utrecht. Hij vindt een baan in Spanje, ook een EU-land. Wat is waar?
- A.Hij mag in Spanje wonen en werken.
- B.Hij mag in Spanje alleen op vakantie.
- C.Hij heeft eerst een werkvisum nodig.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: A. Hij mag in Spanje wonen en werken.
EU-burgers mogen vrij van het ene EU-land naar het andere. Piet is Nederlander, dus EU-burger. Hij mag in Spanje wonen en werken zonder visum.
5.Lotte kijkt op Koningsdag naar de tv. Zij ziet de Koning van Nederland. Hoe heet hij?
- A.Willem van Oranje
- B.Rob Jetten
- C.Willem-Alexander
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: C. Willem-Alexander
Willem-Alexander is sinds 30 april 2013 de Koning. Hij is het staatshoofd van ons Koninkrijk.
6.Maria en Tom doen hetzelfde werk bij een bedrijf. Maria krijgt minder salaris, omdat zij een vrouw is. Mag dat?
- A.Ja, de werkgever bepaalt het salaris.
- B.Nee, gelijkwaardig werk krijgt gelijkwaardig loon.
- C.Ja, als het in haar contract staat.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: B. Nee, gelijkwaardig werk krijgt gelijkwaardig loon.
Een werkgever mag geen onderscheid maken tussen mannen en vrouwen. Voor gelijkwaardig werk moeten werknemers een gelijkwaardige beloning krijgen. Maria moet dus hetzelfde loon krijgen als Tom.
7.Joost schrijft veel berichten op internet. In Nederland is er vrijheid van meningsuiting. Welk bericht is toch strafbaar?
- A.Kritiek op een minister
- B.Oproepen tot haat tegen mensen om hun geloof
- C.Een mening over het nieuws
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: B. Oproepen tot haat tegen mensen om hun geloof
U mag uw mening geven, ook kritiek op de regering. Maar sommige uitingen zijn bij wet verboden. Oproepen tot haat tegen mensen om hun godsdienst is strafbaar.
8.Daniel is christen. Hij wil een andere godsdienst kiezen. Wat zegt de Grondwet?
- A.Hij mag zelf zijn godsdienst kiezen.
- B.Hij heeft toestemming van zijn kerk nodig.
- C.Hij moet dit eerst melden bij de gemeente.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: A. Hij mag zelf zijn godsdienst kiezen.
In Nederland is er godsdienstvrijheid. Iedereen mag zelf kiezen welke godsdienst hij heeft. Daniel beslist dus zelf. Hij moet zich wel aan de wet houden.
Bron: Grondwet, artikel 6
9.Karim zoekt een huurhuis. De verhuurder zegt: "Ik wil geen huurders uit Marokko." Waar kan Karim dit melden?
- A.Bij Discriminatie.nl
- B.Bij de Belastingdienst
- C.Bij zijn huisarts
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: A. Bij Discriminatie.nl
Discriminatie is volgens artikel 1 van de Grondwet niet toegestaan. U kunt discriminatie melden bij Discriminatie.nl, de website van de antidiscriminatiebureaus. U kunt ook naar de politie gaan.
Bron: Rijksoverheid: Ik ben slachtoffer van discriminatie. Wat kan ik doen?
10.Olena wil weten welke gegevens de gemeente over haar heeft. Mag zij die gegevens bekijken?
- A.Nee, dat is geheim.
- B.Ja, zij heeft recht op inzage.
- C.Alleen als de politie het goed vindt.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: B. Ja, zij heeft recht op inzage.
Volgens de privacywet (AVG) mag iedereen de gegevens bekijken die over hem zijn verzameld. Dit heet inzage. Kloppen de gegevens niet? Dan mag u ze laten aanpassen.
Bron: Rijksoverheid: Privacyregels beschermen persoonsgegevens
11.Sofie is lerares. Zij hoort dat iemand een meisje uit haar klas wil laten besnijden. Wat zegt de wet in Nederland?
- A.Dat mag als de ouders het willen.
- B.Dat mag alleen bij een arts.
- C.Dat is verboden en strafbaar.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: C. Dat is verboden en strafbaar.
Alle vormen van meisjesbesnijdenis zijn in Nederland verboden en strafbaar. Ook wie meewerkt, is strafbaar. De wet beschermt het lichaam van ieder kind.
12.Youssef is 25 jaar. Hij heeft nooit een keuze ingevuld in het Donorregister. Wat staat er dan over hem?
- A.Dat hij geen donor wil zijn.
- B.Dat zijn familie altijd beslist.
- C.Dat hij geen bezwaar heeft tegen donatie.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: C. Dat hij geen bezwaar heeft tegen donatie.
Vult iemand geen keuze in? Dan staat in het Donorregister "geen bezwaar". Zijn organen kunnen dan na zijn dood naar een patiënt gaan. Youssef kan zijn keuze altijd veranderen.
Bron: Rijksoverheid: Orgaan- en weefseldonatie na overlijden
13.Nadia is 22 jaar. Haar ouders kiezen een man voor haar, maar zij wil niet met hem trouwen. Wat zegt de wet?
- A.Zij beslist zelf; dwang is strafbaar.
- B.Haar ouders mogen dit voor haar beslissen.
- C.Zij moet trouwen als haar familie wil.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: A. Zij beslist zelf; dwang is strafbaar.
Een vrouw beslist zelf met wie zij trouwt. Iemand onder grote druk zetten om te trouwen heet huwelijksdwang. Huwelijksdwang is strafbaar.
14.Bilal leest artikel 1 van de Grondwet op school. Wat staat in dit artikel?
- A.Iedereen moet gaan stemmen.
- B.Gelijke gevallen worden gelijk behandeld.
- C.De Koning is het staatshoofd.
Laat het antwoord zien
Goed antwoord: B. Gelijke gevallen worden gelijk behandeld.
Artikel 1 zegt: iedereen in Nederland wordt in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie is niet toegestaan.
Bron: Grondwet, artikel 1